Over Persoonlijkheid
Het Big Five Model
Bij de ontwikkeling van de persoonlijkheidsvragenlijst is uitgegaan van het Big Five model dat wereldwijd geldt als het meest gehanteerde model voor het beschrijven van persoonlijkheid. In veel takken van de psychologie, waaronder de klinische psychologie, ontwikkelingspsychologie en arbeid- en organisatiepsychologie, wordt deze methode toegepast om persoonlijkheid in kaart te brengen of om gedrag te verklaren vanuit de persoonlijkheid.
De vijf karaktertrekken
De Big Five (Goldberg, 1993) is ontstaan vanuit een lexicale benadering. De Amerikanen Allport en Odbert (1936) identificeerden in het woordenboek 17953 woorden die karaktertrekken weergeven.
Met behulp van factoranalytisch onderzoek werden deze bijvoeglijke naamwoorden uiteindelijk geclusterd tot vijf factoren:
• Extraversie
• Vriendelijkheid
• Zorgvuldigheid
• Emotionele Stabiliteit
• Intellectuele Autonomie.
Extraversie kenmerkt zich door een gerichtheid van iemand op zijn of haar omgeving. Het heeft betrekking op de mate waarin iemand behoefte heeft actief samen met anderen bezig te zijn.
Vriendelijkheid (Altruïsme) kenmerkt zich door een welwillende, behulpzame en betrokken houding ten opzichte van anderen.
Zorgvuldigheid (Consciëntieusheid) heeft betrekking op de mate waarin iemand oog heeft voor structuur, orde en netheid, en in hoeverre iemand het prettig vindt om volgens regels en procedures te werken.
Emotionele stabiliteit (Neuroticisme) heeft te maken met de mate waarin iemand snel geraakt is door onprettige gebeurtenissen, zich snel zorgen maakt en de neiging heeft om te piekeren.
Intellectuele autonomie wordt ook wel openheid van geest genoemd en heeft betrekking op de mate waarin iemand intellectuele uitdagingen opzoekt.